Osoby w wieku od 50 do 74 lat, które palą lub paliły papierosy, mogą skorzystać z nowego bezpłatnego programu badań przesiewowych raka płuca. Program ma na celu wczesne wykrywanie zmian nowotworowych przy wykorzystaniu niskodawkowej tomografii komputerowej klatki piersiowej. W Małopolsce na badania można się zgłosić w Krakowie i Wadowicach.
Rak płuca to najczęściej rozpoznawany nowotwór w Polsce i jednocześnie główna przyczyna zgonów z powodu chorób nowotworowych. Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów w 2022 roku zdiagnozowano około 20,7 tys. nowych przypadków raka płuca. Choroba ta powoduje około 26 tys. zgonów rocznie, co stanowi ponad 20 procent wszystkich zgonów związanych z nowotworami.
Choroba przez długi czas może nie powodować żadnych objawów. Wczesne wykrycie zmian ma kluczowe znaczenie, ponieważ pozwala rozpocząć leczenie na wcześniejszym etapie choroby.
– Rak płuca jest jednym z największych wyzwań zdrowotnych w Polsce. W Małopolsce z jego powodu jest leczonych rocznie ok. 6 tysięcy chorych.
Niskodawkowa tomografia komputerowa jest badaniem, które daje możliwość szybszego wykrycie raka płuca, a dzięki temu zwiększa szanse pacjenta na skuteczne leczenie.
Dlatego Ministerstwo Zdrowia włączyło ją do bezpłatnych programów profilaktycznych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia – podkreśla Elżbieta Fryźlewicz-Chrapisińska, dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Krakowie.
Realizatorzy programu
Udział w programie jest całkowicie bezpłatny i nie wymaga skierowania. Wystarczy zgłosić się bezpośrednio do placówki realizującej program badań przesiewowych raka płuca. W Małopolsce program realizują dwie placówki:
- VOXEL SA: w Krakowie przy ul. Królewskiej 51 oraz w Wadowicach przy ul. dr. Putka 7,
- Szpital Uniwersytecki w Krakowie przy ul. Macieja Jakubowskiego 2.
Kto może skorzystać z programu
Z programu profilaktycznego w kierunku raka płuca mogą skorzystać osoby:
- w wieku 55–74 lat, z historią palenia tytoniu przez wynoszącą co najmniej 20 paczkolat, które nadal palą lub przestały palić nie dawniej niż 15 lat temu;
- w wieku 50–54 lat, z historią palenia tytoniu wynoszącą co najmniej 20 paczkolat, które nadal palą lub przestały palić nie dawniej niż 15 lat temu i mają dodatkowe czynniki ryzyka, m.in. przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP), przebytą chorobę nowotworową (chłoniaka lub raka głowy i szyi, pęcherza moczowego, nerki albo przełyku) bądź były narażone na działanie szkodliwych substancji, takich jak krzemionka, beryl, nikiel, chrom, kadm czy azbest.
Czym są paczkolata?
To sposób określenia, jak długo i ile papierosów ktoś palił. Jeden paczkorok oznacza palenie jednej paczki papierosów dziennie przez rok. Na przykład:
- 1 paczka dziennie przez 20 lat = 20 paczkolat,
- 2 paczki dziennie przez 10 lat = 20 paczkolat.
Trzy etapy programu
Pierwszym etapem jest wizyta kwalifikacyjna oraz wywiad medyczny, podczas którego oceniana jest możliwość udziału w programie.
Kolejny to wykonanie niskodawkowej tomografii komputerowej klatki piersiowej. Po badaniu pacjent uczestniczy w wizycie podsumowującej, w czasie której lekarz omawia wyniki oraz przedstawia dalsze zalecenia.
Jeśli wynik jest prawidłowy, kolejne badanie zalecane jest po 12 miesiącach.
W przypadku konieczności obserwacji lekarz może zlecić kontrolną tomografię po 3 lub 6 miesiącach.
Jeżeli konieczna jest dalsza diagnostyka, pacjent otrzymuje skierowanie na dodatkowe badania lub leczenie poza programem. W razie potrzeby wystawiana jest także karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego (DiLO).
—
NFZ
