Historyczne święto plonów – Dożynki Województwa Małopolskiego po raz pierwszy w Krakowie!

W oficjalnym otwarciu wydarzenia uczestniczyli przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, świata nauki, administracji publicznej oraz instytucji działających na rzecz rolnictwa. Wśród nich są m.in. małopolscy samorządowcy – Marszałek Województwa Małopolskiego Łukasz Smółka, wicemarszałek Ryszard Pagacz oraz członkinie Zarządu Iwona Gibas i Marta Malec-Lech, a także przewodniczący Sejmiku WM Jan Tadeusz Duda oraz wiceprzewodniczący: Jadwiga Wójtowicz i Wojciech Skruch oraz radni województwa: Tadeusz Arkit, Grzegorz Biedroń, Piotr Ćwik, Jan Tadeusz Duda, Jan Wiesław Duda, Piotr Dziurdzia, Jerzy Fedorowicz, Szczęsny Filipiak, Józef Gawron, Lidia Gądek, Jacek Krupa, Grzegorz Lipiec, Grzegorz Małodobry, Stanisław Pasoń, Bogdan Pęk, Jan Piczura, Rafał Stuglik, Małgorzata Szostak, Patrycja Tocka, Marek Wierzba, Sylwia Żak-Biesik.

Obecni byli również Rektor Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie dr hab. inż. Sylwester Tabor, Metropolita Krakowski kard. Grzegorz Ryś, przedstawiciele korpusu konsularnego Węgier, Ukrainy, Mongolii, Kazachstanu, Indonezji oraz Chorwacji, Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP Wojciech Kolarski, Minister Energii Miłosz Motyka, europoseł Arkadiusz Mularczyk oraz parlamentarzyści i senatorowie, a także Wojewoda Małopolski Krzysztof Jan Klęczar, pełniący funkcję prezydenta Krakowa Stanisław Kracik, przedstawiciele samorządów lokalnych, wójtowie, burmistrzowie i starostowie. W dożynkach uczestniczyli ponadto reprezentanci małopolskich uczelni i świata nauki, służb mundurowych, instytucji publicznych i okołorolniczych, organizacji gospodarczych i zawodowych, kultury, mediów oraz sektora rolnictwa. Nie zabrakło kół gospodyń wiejskich, sołtysów, lokalnych grup działania, rolników, uczestników konkursu wieńców dożynkowych oraz mieszkańców całej Małopolski.

Uroczystości rozpoczęły się o godz. 10:00 Mszą Świętą polową, celebrowaną przez ks. Kardynała Grzegorza Rysia, podczas której uczestnicy wspólnie dziękowali za tegoroczne plony. Następnie odbyło się uroczyste otwarcie Dożynek Wojewódzkich, a wraz z nim tradycyjny ceremoniał dożynkowy – symboliczne podsumowanie rolniczego trudu i wyraz wdzięczności za owoce pracy małopolskiej wsi. Nie zabrakło w nim zachwycającego Poloneza Dożynkowego w wykonaniu Zespołu Regionalnego Mystkowianie oraz prezentacji misternie wykonanych wieńców dożynkowych z całego województwa.

To wyjątkowy dzień dla całej Małopolski. Po raz pierwszy w historii Dożynki Województwa Małopolskiego odbywają się w Krakowie – stolicy naszego regionu. Chcieliśmy, aby tego dnia Kraków stał się miejscem spotkania całej Małopolski: naszych rolników, mieszkańców małych miejscowości i dużych miast, rodzin, kół gospodyń wiejskich, twórców ludowych i wszystkich, którzy chcą być częścią tego pięknego święta. Dziękuję wszystkim, którzy pielęgnują nasze tradycje i każdego dnia pracują na rzecz Małopolski. Dzisiejsze dożynki są przede wszystkim naszym wspólnym świętem – pełnym wdzięczności, radości i dumy z tego, co małopolskie – mówi Łukasz Smółka, Marszałek Województwa Małopolskiego.

Korony Małopolskich Plonów

Podczas tegorocznych Dożynek Województwa Małopolskiego poznaliśmy laureatów konkursu na tradycyjne wieńce dożynkowe.

Do konkursu w kategorii „Wieniec Współczesny” zostało zgłoszonych 60 wieńców. Wyróżnienia trafiły do: Koło Gospodyń w Białce (Gmina Maków Podhalański) oraz KGW Baczynianki (Gmina Budzów). III miejsce zajął wieniec przygotowany przez KGW Krzywdzianki (Gmina Radgoszcz), II miejsce zajęła gmina Babice – Mętków. Jednogłośnie najpiękniejszym Wieńcem Współczesnym XXVIII Dożynek Województwa Małopolskiego okrzyknięto wieniec przygotowany przez KGW Brzezówka z Gminy Szczucin. 

W rywalizacji w kategorii „Wieniec Tradycyjny” decyzją komisji konkursowej również zostały wręczone dwa wyróżnienia: dla Zespołu Folkorystycznego Beskidy z Dominikowic (Gmina Gorlice) oraz KGW Kocmyrzów (Gmina Kocmyrzów Luborzyca). Na podium, na III miejscu znalazło się Sołectwo Zielonki (Gmina Zielonki), II miejsce zajęło KGW Kowary (Gmina Radziemice). Najlepszym w kategorii „Wieniec Tradycyjny” okazał się wieniec z Poręby Radlnej (Gmina Tarnów).

Po raz pierwszy w historii konkursu przyznano również nagrodę w kategorii „Wieniec Publiczności”. O tym, która kompozycja najbardziej przypadła do gustu uczestnikom i gościom wydarzenia, zdecydowali sami odwiedzający. Najwięcej głosów otrzymał wieniec tradycyjny przygotowany przez „Błyskawiczne Panie” z Wyciąż (Gmina Kraków). Drugie miejsce publiczność przyznała Kołu Gospodyń Wiejskich Wójcina (Gmina Mędrzechów) za wieniec współczesny. Na trzecim miejscu znalazł się tradycyjny wieniec autorstwa Koła Gospodyń Wiejskich w Kowarach (Gmina Radziemice). Publiczność przyznała też dwa wyróżnienia dla wieńców współczesnych przygotowanych przez SAME SWOJE (Gmina Przeciszów) i Koło Gospodyń Wiejskich w Nadzowie (Gmina Pałecznica).

Tegoroczna edycja konkursu była wyjątkowa również ze względu na zmiany w regulaminie. Od 2026 roku zniesiono limit 45 wieńców konkursowych oraz ograniczenie dotyczące liczby wieńców zgłaszanych z jednej gminy. Dzięki temu w konkursie zaprezentowano niemal 150 wieńców, przygotowanych przez grupy z całego województwa, które pokazały bogactwo lokalnych tradycji, kreatywność i niezwykły kunszt.

Wieniec dożynkowy to coś znacznie więcej niż piękna kompozycja. To symbol wdzięczności za plony, ale też opowieść o pracy, wierze i tradycji przekazywanej z pokolenia na pokolenie. W tegorocznym konkursie zobaczyliśmy blisko 150 wieńców – każdy inny, każdy wyjątkowy i każdy będący świadectwem ogromnego zaangażowania mieszkańców małopolskich miejscowości. To piękne, że ta tradycja wciąż jest żywa i potrafi jednoczyć całe lokalne społeczności – mówi Ryszard Pagacz, Wicemarszałek Województwa Małopolskiego.

Krzyże Małopolski – wyróżnienia dla zasłużonych

Ważnym momentem tegorocznych Dożynek Województwa Małopolskiego było również uroczyste wręczenie Krzyży Małopolski – odznaczeń przyznawanych osobom szczególnie zasłużonym dla regionu. To wyraz uznania za ich działalność, zaangażowanie oraz pracę na rzecz mieszkańców i rozwoju Małopolski. Podczas uroczystości uhonorowano osoby, których codzienna działalność i postawa stanowią ważny wkład w życie naszego województwa. Piętnastu odznaczonych Złotą Odznaką Honorową Województwa Małopolskiego – Krzyż Małopolski to:
1.    Katarzyna Bobak
2.    Dariusz Brynkus
3.    Kazimierz Całus
4.    Włodzimierz Doniec
5.    Wiesław Dopnik
6.    Bartłomiej Gąska
7.    Michał Grzenia
8.    Łukasz Krupnik
9.    Janusz Medes
10.    Marek Patalita
11.    Grzegorz Ptak
12.    Wacław Skolarus
13.    Marzena Warias
14.    Janusz Zalarski
15.    Wincenty Zubek

Małopolska pełna smaków, tradycji i atrakcji

Dożynki Województwa Małopolskiego w Krakowie były nie tylko świętem plonów i tradycji, ale również okazją do poznania bogactwa i różnorodności całego regionu. W „Podróży po Małopolsce – Miasteczku Powiatów” można było w ciągu jednego dnia odwiedzić niemal całą Małopolskę – poszczególne powiaty prezentowały swoje najważniejsze tradycje, kulturę, lokalnych twórców, produkty, atrakcje turystyczne oraz wyjątkowych mieszkańców. Nie zabrakło również regionalnych smaków. W strefach „Od wideł do widelca” oraz „Najedzeni i szczęśliwi” uczestnicy mogli spróbować lokalnych specjałów, poznać małopolskich producentów i przekonać się, jak bogata jest kuchnia naszego regionu. Swoje wyroby prezentowali także twórcy ludowi w strefie „Szczęście ręcznie robione”.

Dożynki to nie tylko święto rolników, ale także doskonała okazja, by pokazać bogactwo i różnorodność naszej Małopolski. Przygotowaliśmy wiele atrakcji, które pozwalają w jednym miejscu odbyć prawdziwą podróż po regionie – poznać jego smaki, tradycyjne rzemiosło, twórczość lokalnych artystów i niezwykłe dziedzictwo poszczególnych regionów, powiatów i gmin. Chcemy, aby każdy, niezależnie od wieku, znalazł tutaj coś dla siebie i zabrał ze sobą nie tylko dobre wspomnienia, ale też kawałek Małopolski – mówi Iwona Gibas z zarządu województwa.

Ważnym elementem programu były atrakcje pozwalające bezpośrednio doświadczyć małopolskiej tradycji. W strefie „Rzemiosło od serca” uczestnicy mogli wziąć udział w warsztatach wyrobu moskoli, poznawać drogę „od ziarna do chleba”, nauczyć się wyrobu masła, tworzyć zalipiańskie malowanki, drewniane zabawki i ptaszki, a także poznać tradycję koronki z Bobowej czy biżuterii z czerwonych korali. Dużym zainteresowaniem cieszyły się również pokazy maszyn rolniczych i pokazy konne, które przybliżały uczestnikom zarówno współczesne rolnictwo, jak i dawne sposoby pracy na wsi. Szczególną atrakcją była Żywa Zagroda, przygotowana we współpracy z Uniwersytetem Rolniczym w Krakowie, gdzie można było z bliska zobaczyć alpaki, owce, kozy, króliki i drób.

Nie zabrakło również atrakcji przygotowanych z myślą o najmłodszych. W strefie „Dożynkowe Rozrabiaki” dzieci mogły korzystać z gigantycznych dmuchańców, eurobungee, zmierzyć się z bykiem rodeo, spróbować swoich sił w zarzucaniu lassa, pokonać słomiany tor rowerkowy czy wydoić sztuczną krowę. Na uczestników czekały także rodzinne konkursy, zabawy i stanowiska zręcznościowe. W Strefie Superbohaterów można było spotkać przedstawicieli służb ratowniczych i mundurowych, a dodatkowe atrakcje stanowiły Miasteczko Ruchu Drogowego, Wawel Truck oraz fotobudka 360°. Wyjątkowym punktem programu była możliwość bezpłatnego zwiedzania Muzeum Lotnictwa Polskiego, na terenie którego odbywały się tegoroczne dożynki. Uczestnicy mogli zobaczyć bogatą kolekcję historycznych statków powietrznych i poznać historię polskiego lotnictwa. Na tych, którzy chcieli na chwilę odpocząć od licznych atrakcji, czekała natomiast strefa „Dożynkowy Chill” – miejsce spotkań, odpoczynku i spędzenia czasu z rodziną i przyjaciółmi.

Dożynki mają w sobie coś wyjątkowego – łączą pokolenia i przypominają nam, jak ważne są wspólnota, rodzina i szacunek do pracy. To święto, w którym spotykają się dziadkowie, rodzice i dzieci, by wspólnie cieszyć się owocami całorocznego trudu. Cieszę się, że tak wiele osób przyjechało dziś do Krakowa, by razem z nami przeżywać tę piękną małopolską tradycję – mówi Marta Malec-Lech z zarządu województwa.

Tam, gdzie tradycja łączy się z nowoczesnością

XXVIII Dożynki Wojewódzkie to był czas nie tylko tradycji i pięknych obrzędów, ale także radości, spotkania i wspólnego świętowania całego regionu.

Tego dnia w jednym miejscu spotkali się rolnicy, grupy wieńcowe, twórcy ludowi, producenci regionalnej żywności, mieszkańcy małopolskich powiatów, rodziny z dziećmi oraz miłośnicy tradycji.

To było wydarzenie, w którym przeszłość spotkała się z teraźniejszością, tradycja z nowoczesnością, a małopolska wieś z Krakowem.

Partnerem Głównym wydarzenia jest Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie.

Wydarzenie objęte jest Patronatem Dożynkowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego.

—

małopolska.pl