87. rocznica tragicznego bombardowania pociągu ewakuacyjnego w Maszkienicach
W niedzielę, 13 września 2026 roku, w Maszkienicach odbyła się uroczystość 87. rocznicy tragicznego zbombardowania przez niemieckie samoloty nieuzbrojonego, cywilnego pociągu ewakuacyjnego z początku II wojny światowej. W tym roku obchody miały szczególnie podniosły charakter. Zostały połączone z uroczystym odsłonięciem nowego pomnika, upamiętniającego ofiary tej niemieckiej zbrodni.
W uroczystościach uczestniczyli: Poseł na Sejm RP Józefa Szczurek-Żelazko, Asystent Krajowy Posła do Parlamentu Europejskiego Arkadiusza Mularczyka – Krzysztof Płaczek, Wójt Gminy Dębno Wiesław Kozłowski, Zastępca Wójta Gminy Dębno Ewa Płaneta, radny powiatu brzeskiego i Dyrektor Dębińskiego Centrum Kultury Łukasz Przybyło, radni Gminy Dębno: Przewodniczący Rady Gminy Dębno Piotr Matura, Wiceprzewodniczący Rady Gminy Dębno Marcin Gurgul, Anna Sacha, Krystyna Macheta, Grzegorz Kłusek, Paweł Kraj i Przemysław Jeziorek, przedstawiciele służb mundurowych: Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Brzesku – młodszy kapitan Damian Świerczek, Komendy Powiatowej Policji w Brzesku – aspirant sztabowy Marek Świder, dyrektorzy szkół z terenu Gminy Dębno, sołtys Maszkienic Kinga Pituła, przedstawiciele lokalnych organizacji i instytucji oraz licznie przybyli mieszkańcy.
Uroczystość rozpoczęła się w niedzielę, 13 września, o godzinie 10.00 Mszą Świętą w kościele parafialnym w Maszkienicach, odprawioną w intencji Ojczyzny, ku czci ofiar bombardowania oraz wszystkich poległych podczas wojny. Mszy Świętej przewodniczył proboszcz Parafii Św. Józefa Rzemieślnika w Maszkienicach, ksiądz Grzegorz Nowak.
Po nabożeństwie uczestnicy uroczystości, w asyście Orkiestry Dętej z Łysej Góry pod batutą Rafała Bila oraz pocztów sztandarowych, przeszli na miejscowy cmentarz. Przy pomniku poległych odbyła się część oficjalna uroczystości, którą prowadził Dyrektor Dębińskiego Centrum Kultury Łukasz Przybyło.
Po odśpiewaniu hymnu państwowego radny Gminy Dębno Przemysław Jeziorek przedstawił rys historyczny tragicznych wydarzeń z 4 września 1939 roku. Przypomniał okoliczności bombardowania nieuzbrojonego, cywilnego pociągu ewakuacyjnego oraz losy jego pasażerów – kobiet, dzieci i innych osób, które w pierwszych dniach II wojny światowej uciekały przed niemiecką agresją.
Następnie uroczyście odsłonięto nowy pomnik ku czci ofiar bombardowania. Odsłonięcia dokonali: Poseł na Sejm RP Józefa Szczurek-Żelazko, Wójt Gminy Dębno Wiesław Kozłowski, proboszcz Parafii Św. Józefa Rzemieślnika w Maszkienicach ksiądz Grzegorz Nowak, radny Gminy Dębno Przemysław Jeziorek oraz sołtys Maszkienic Kinga Pituła.
Po odsłonięciu i poświęceniu nowego pomnika zostały złożone wieńce i kwiaty przez liczne delegacje, oddające hołd ofiarom tragicznego bombardowania.
W dalszej części uroczystości głos zabrali Poseł na Sejm RP Józefa Szczurek-Żelazko oraz Wójt Gminy Dębno Wiesław Kozłowski, podkreślając znaczenie pamięci o ofiarach tragicznych wydarzeń z 1939 roku oraz potrzebę zachowania i przekazywania prawdy historycznej kolejnym pokoleniom. W swoich wystąpieniach zwrócili również uwagę na znaczenie nowego pomnika jako trwałego miejsca pamięci i hołdu dla niewinnych ofiar niemieckiego bombardowania.
Całość wydarzenia uświetniły występy instrumentalne Orkiestry Dętej z Łysej Góry, trębacza Pawła Sachy i skrzypaczki Aleksandry Kubali, stanowiące muzyczny hołd dla ofiar.
Tragiczne wydarzenia z 4 września 1939 roku
4 września 1939 roku z Oświęcimia w kierunku Tarnowa wyruszył pociąg ewakuacyjny, którym podróżowała ludność cywilna uciekająca na wschód przed postępującą agresją niemiecką podczas kampanii wrześniowej.
Pociąg został zatrzymany pod semaforem na Zajaziu w Maszkienicach, przed wjazdem na most kolejowy na rzece Uszwicy. W tym miejscu doszło do tragicznego bombardowania cywilnego pociągu przez niemieckie samoloty Luftwaffe.
W wyniku ataku śmierć poniosło 50 osób, w tym kobiety i dzieci. Ranni zostali przewiezieni do miejscowego Domu Ludowego, gdzie udzielono im pomocy. Ofiary, których w większości nie udało się zidentyfikować, spoczęły w zbiorowych mogiłach na cmentarzach w Maszkienicach i pobliskim Szczepanowie.
Nowy pomnik, odsłonięty w 87. rocznicę tej tragedii, pozostanie trwałym świadectwem pamięci o ofiarach i przypomnieniem o dramatycznych wydarzeniach, które rozegrały się w Maszkienicach we wrześniu 1939 roku.
Cześć Ich Pamięci!
—
