SWOJACY w nowych strojach Powiśla Dąbrowskiego

Zespół Pieśni i Tańca „SWOJACY” wzbogacił swoją garderobę o stroje regionalne Powiśla Dąbrowskiego. Ich uszycie było możliwe dzięki dofinansowaniu w wysokości 62 tys. zł, przyznanemu Gminnemu Centrum Kultury w Wierzchosławicach w ramach programu „EtnoPolska. Edycja 2026”, realizowanego przez Narodowe Centrum Kultury. To ważny krok w rozwoju Zespołu, który w ubiegłym roku świętował jubileusz 80-lecia działalności, od lat pielęgnując folklor i przekazując tradycje kolejnym pokoleniom.

Strój, który opowiada o regionie

Nowe stroje to nie tylko uzupełnienie scenicznej garderoby, ale przede wszystkim inwestycja w zachowanie regionalnej tożsamości i popularyzację dziedzictwa kulturowego. Strój ludowy odzwierciedla historię i charakter danego obszaru, a w połączeniu z muzyką i tańcem pozwala pełniej prezentować jego tradycje. Wybór stroju Powiśla Dąbrowskiego, należącego do regionu Krakowiaków Wschodnich, otwiera przed Zespołem kolejne możliwości artystyczne i pozwala poszerzać repertuar o elementy związane z tym obszarem etnograficznym.

– Wybór stroju Powiśla Dąbrowskiego wynika z chęci pogłębiania wiedzy o bogactwie folkloru Krakowiaków Wschodnich i poszerzania repertuaru Zespołu o kolejną tradycję naszego regionu. Szczególnie zależało nam na wiernym odtworzeniu charakterystycznych elementów tego stroju, zwłaszcza bogatych haftów zdobiących kobiece koszule, zapaski i chusty oraz męskich kaftanów. Chcemy, aby nowe stroje nie tylko wzbogacały nasze występy, ale również pozwalały poznawać i ocalać od zapomnienia wyjątkowe dziedzictwo kulturowe Powiśla Dąbrowskiego – przyznaje Paweł Dąbrowski, kierownik Zespołu.

Przygotowanie strojów poprzedziło zgromadzenie wiedzy na temat lokalnych tradycji. Podstawą były opracowania etnograficzne i dokumentacja stroju, a ważnym elementem prac stały się również wizyty studyjne i kwerenda w Muzeum Etnograficznym w Tarnowie. Dzięki temu możliwe było lepsze poznanie regionalnych wzorów i zadbanie o to, by forma, ornamentyka oraz kolorystyka strojów nawiązywały do tradycji Powiśla Dąbrowskiego.

Tradycja przekazywana kolejnym pokoleniom

Realizacja projektu odpowiada na potrzeby rozwijającego się Zespołu. Liczba dorosłych członków ZPiT „SWOJACY” wzrosła z 25 do 45 osób, co wiąże się z koniecznością systematycznego uzupełniania garderoby i dopasowywania jej do prezentowanego repertuaru. Nowe stroje będą wykorzystywane podczas koncertów, wydarzeń kulturalnych, przeglądów i festiwali, pozwalając na bardziej spójną prezentację folkloru oraz podkreślając jego regionalny charakter.

Istotnym elementem działalności jest także praca z najmłodszymi. Przy ZPiT „SWOJACY” działa grupa „Mali SWOJACY”, która w kilku grupach skupia ponad 60 dzieci. Dzięki temu tradycje ludowe poznają i rozwijają zarówno dorośli tancerze, jak i młode pokolenie. Wspólna działalność artystyczna sprzyja przekazywaniu wiedzy o kulturze regionalnej, budowaniu więzi z lokalną społecznością i kształtowaniu szacunku dla dziedzictwa przodków.

Odtworzenie stroju Powiśla Dąbrowskiego jest więc nie tylko przedsięwzięciem związanym z przygotowaniem nowych kostiumów scenicznych. To również okazja do pogłębiania wiedzy o regionie, rozwijania repertuaru i jeszcze pełniejszego prezentowania bogactwa polskiego folkloru. Dzięki takim inicjatywom tradycja pozostaje żywa — obecna na scenie, w edukacji i w działalności kolejnych pokoleń.

Sukces w ogólnopolskim konkursie

Uzyskanie dofinansowania było dużym sukcesem, szczególnie w obliczu wyjątkowo dużej konkurencji w programie „EtnoPolska. Edycja 2026”. W tegorocznym naborze złożono 664 wnioski, a ze względu na bardzo wysoki poziom zgłoszonych projektów podwyższono próg punktowy wymagany do uzyskania wsparcia. Projekt Gminnego Centrum Kultury w Wierzchosławicach znalazł się w gronie 50 najwyżej ocenionych przedsięwzięć, zajmując 22. miejsce.

– Cieszymy się, że komisja oceniająca dostrzegła potrzebę realizacji tego projektu oraz znaczenie działalności Zespołu Pieśni i Tańca „SWOJACY”. To dla nas duży sukces, zwłaszcza przy tak dużej konkurencji i wysokim poziomie zgłoszonych wniosków. Dziękujemy za docenienie naszego przedsięwzięcia i przyznane wsparcie, które pozwoliło nam zrealizować ważne zadanie związane z pielęgnowaniem regionalnego dziedzictwa i dalszym rozwojem Zespołu. Co równie istotne, dofinansowanie wyniosło ponad 90% wartości zadania – podkreśla Piotr Kania, dyrektor Gminnego Centrum Kultury w Wierzchosławicach.

Uszycie strojów Powiśla Dąbrowskiego to kolejny etap rozwoju ZPiT SWOJACY i działań na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego regionu. Nowe stroje będą nie tylko wzbogacać występy Zespołu, ale także przypominać o bogactwie tradycji, które warto poznawać, pielęgnować i przekazywać następnym pokoleniom.

Projekt „Strój Powiśla Dąbrowskiego – odtworzenie i wprowadzenie do działalności ZPiT SWOJACY” dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu „EtnoPolska. Edycja 2026”. Kwota dofinansowania wyniosła 62 000 zł, wkład własny GCK to tylko 4 300 zł.

—
(pio)